Од редакцијата

Адитиви во храната и Е-броеви: Безбедни или страшни?

Nutru

Адитиви во храната и етикети со состојки

Дали некогаш сте забележале Е-број на декларација и се прашале дали е опасен?

Живееме во ера на напредна технологија каде лесно можеме да истражуваме информации онлајн и да наидеме и на точна и на погрешна содржина. Но, што навистина претставуваат ознаките E300, E621 или E250 на производите во супермаркетите?

Многу луѓе веднаш помислуваат: 'Ова мора да е нешто полно со хемикалии и штетно по здравјето,' но вистината е малку поинаква.

Е-броевите се кодови кои се користат во Европа за означување на адитиви во храната — буквата 'Е' значи Европа. Тоа значи дека адитивот е научно тестиран, одобрен за употреба и му е определено безбедно ниво на консумација. Со други зборови, сè со Е-број поминало низ безбедносни евалуации.

Што се 'адитиви'? Адитивите се супстанции кои се додаваат во храната за да се продолжи рокот на траење, да се подобри бојата, да се засили вкусот или да се стабилизира текстурата (емулгатори). Тие не се акутно токсични, но нивната долгорочна и честа консумација сè уште е предмет на научна дискусија.

Важно е да се напомене дека не сите адитиви се вештачки — некои се природни. На пример, E300 е витамин Ц, а E330 е лимонска киселина која природно се наоѓа во лимоните.

Не секој Е-број е штетен, но секој Е-број е тестиран од научни тела како Европскиот орган за безбедност на храната (EFSA) и има дефинирано безбедно ниво на консумација.

Сепак, иако се генерално безбедни, постојат неколку важни аспекти: количината е важна (дури и водата може да биде штетна во прекумерни количини); некои поединци се чувствителни (алергии, нетолеранции или реакции на одредени бои); и не сите Е-броеви се 'здрави' — безбедно не значи нужно корисно.

Засилувачи на вкус или засладувачи можат да бидат одобрени и безбедни во одредени граници, но тоа не значи дека се добар избор за секојдневна консумација. Некои адитиви веќе се забранети — листата континуирано се ажурира и небезбедните супстанции се отстрануваат.

Ова е мит: сè што јадеме, на еден или друг начин, се состои од хемиски соединенија — дури и природната храна. Проблемот не е самиот Е-број, туку степенот на преработка на храната, количината која се консумира и вкупните прехранбени навики.

Иако Е-броевите се безбедносно тестирани, одредени адитиви се поврзани со потенцијални несакани ефекти, особено при честа и голема консумација. Овие адитиви не се 'токсични', но не се идеални за честа, секојдневна употреба. Треба да се обрне внимание на количината, изворот (преработена храна) и индивидуалната чувствителност.

Е-броевите се систем на означување, а не знак за предупредување. Тие укажуваат дека состојките се тестирани. 'Безбедно' значи дека нема директен ризик во одредена количина, но не значи нужно дека состојката е корисна или треба редовно да се консумира.

Наместо да се фокусираме на поединечни Е-броеви, поважно е да се разгледа степенот на преработка на храната, фреквенцијата на консумација и вкупните прехранбени навики. Поголемиот проблем не се самите адитиви, туку нивниот чест внес преку високо преработена храна.

Иако се регулирани и генерално безбедни, информираните и свесни избори се суштински — затоа што еден адитив ретко е проблемот, но навиките прават значајна разлика.

Класификација на Е-броеви

  • E100–199 – Бои
  • E200–299 – Конзерванси
  • E300–399 – Антиоксиданси
  • E400–499 – Стабилизатори и емулгатори
  • E600–699 – Засилувачи на вкус
  • E900+ – Засладувачи и останато

Краток преглед

🟢 Генерално безбедни и честопати природни

E300Витамин ЦПрироден, ја поддржува имунитетот
E330Лимонска киселинаПриродно во овошје
E160aБета-каротенПровитамин А
E322ЛецитинОд јајца / соја
E440ПектинПриродни растителни влакна

🟡 Контроверзни / бараат внимание

E621Мононатриум глутаматМожна чувствителност
E250Натриум нитритПоврзан со соединенија во преработено месо
E251–252НитратиЗагриженост при честа консумација
E951АспартамПредмет на научна дебата
E950Ацесулфам КЧест во диет пијалоци
E102ТартразинМожни ефекти кај деца
E110, E122, E124Вештачки боиПоврзани со хиперактивност

Извори